Cửa chống cháy có kiểm định: phép thử chịu lửa diễn ra thế nào và cần xem hồ sơ gì
Cửa chống cháy có kiểm định là cửa có một mẫu đã được phòng thử nghiệm đốt theo TCVN 9383:2012 và phân loại cấp chịu lửa E hoặc EI. Bài giải thích phép thử diễn ra thế nào, tiêu chí đạt là gì và bộ hồ sơ anh chị nên xin trước khi đặt cửa.
Cập nhật: 17/10/2026 — bài được rà lại 3 tháng/lần theo văn bản đang hiệu lực.
Câu trả lời ngắn: không có chuyện từng bộ cửa giao tới công trình được đem đốt. Phòng thử nghiệm đốt một mẫu cửa đại diện, ghi lại mẫu giữ được tính toàn vẹn và tính cách nhiệt bao lâu, rồi xếp mẫu vào một cấp như EI30, EI60, EI90. Cửa lắp tại công trình được coi là “có kiểm định” khi nó đúng cấu tạo, đúng phụ kiện và nằm trong phạm vi khổ của mẫu đã thử đó.
Khi mua, câu nên hỏi nhà cung cấp là: cửa này khớp với hồ sơ thử nghiệm nào, số hiệu bao nhiêu, ai thử, mẫu ra sao.
Nội dung bài viết 12 mục
1. Cửa chống cháy có kiểm định là gì?
Cửa chống cháy có kiểm định là cửa thuộc một mẫu đã qua phép thử chịu lửa tại phòng thử nghiệm có chức năng, theo tiêu chuẩn thử TCVN 9383:2012, và được phân loại giới hạn chịu lửa trong điều kiện thử nghiệm chuẩn. Kết quả gắn với mẫu cửa, không gắn với thương hiệu hay với cả một dòng sản phẩm nói chung.
Cửa chống cháy có kiểm định — cấp chịu lửa gắn với mẫu cửa đã thử, không gắn với thương hiệu
Ba khái niệm hay bị trộn vào nhau, tách ra thì dễ hiểu hơn:
| Khái niệm | Là gì | Áp cho |
|---|---|---|
| Tiêu chuẩn thử *(TCVN 9383:2012)* | Phương pháp đốt thử cửa đi và cửa chắn ngăn cháy | Phép thử, mẫu cửa |
| Quy chuẩn *(QCVN 06:2022/BXD, cùng Sửa đổi 1:2023)* | Yêu cầu an toàn cháy cho nhà và công trình, trong đó có giới hạn chịu lửa của cửa ngăn cháy | Công trình |
| Hồ sơ thử nghiệm | Kết quả đốt thử của một mẫu cụ thể, có số hiệu và ngày | Một mẫu cửa của một chủ mẫu |
Nguyên tắc này đúng với mọi chất liệu trong các loại cửa chống cháy: cửa thép, cửa gỗ hay cửa có ô kính đều phải có mẫu thử riêng cho cấu hình của mình. Riêng cửa nhựa composite không thuộc nhóm cửa ngăn cháy và không có cấp EI.
2. Căn cứ: tiêu chuẩn thử và quy định đang áp dụng
Phép thử dựa trên hai tiêu chuẩn quốc gia đi cùng nhau:
- TCVN 9383:2012 *(Thử nghiệm khả năng chịu lửa — Cửa đi và cửa chắn ngăn cháy)*: quy định cách chuẩn bị mẫu, lắp mẫu và các phép đo riêng cho cửa. Tiêu chuẩn này viện dẫn phương pháp châu Âu EN 1634-1 và EN 1363-2.
- TCVN 9311-1:2012 *(Thử nghiệm chịu lửa — Các bộ phận công trình xây dựng — Phần 1: Yêu cầu chung)*: quy định chế độ gia nhiệt của lò và các tiêu chí mất tính toàn vẹn, mất tính cách nhiệt.
Cửa đặt ở vị trí nào cần cấp nào thì do QCVN 06:2022/BXD *(cùng Sửa đổi 1:2023)* và hồ sơ thiết kế PCCC của công trình quyết định — xem thêm tiêu chuẩn cửa chống cháy đang áp dụng.
TCVN 9383:2012 và TCVN 9311-1:2012 là hai tiêu chuẩn dùng để đốt thử mẫu cửa chống cháy
Phần thủ tục quản lý nhà nước với cấu kiện ngăn cháy *(trước đây là giấy chứng nhận kiểm định, sau là cấp phép rồi kê khai trước khi lưu thông)* đã thay đổi nhiều lần từ năm 2025. Bài này chỉ nói về phép thử; phần giấy tờ theo từng thời kỳ được tách riêng ở bài giấy kiểm định cửa chống cháy.
Tiêu chuẩn nước ngoài như BS 476, UL 10C chỉ để tham khảo, thường gặp ở dự án có chủ đầu tư nước ngoài. Hồ sơ nghiệm thu tại Việt Nam dựa trên TCVN và QCVN.
3. Phép thử chịu lửa diễn ra thế nào
Toàn bộ phép thử là để trả lời một câu: mẫu cửa này giữ được tính toàn vẹn (E) và tính cách nhiệt (I) trong bao nhiêu phút khi một mặt bị đốt theo chế độ chuẩn. Trình tự gồm năm bước.
Phép thử chịu lửa: mẫu cửa được lắp vào miệng lò và đốt một mặt theo đường cong nhiệt độ – thời gian chuẩn
3.1. Chủ mẫu chuẩn bị mẫu và khai báo kỹ thuật
Mẫu thử phải đại diện đầy đủ cho cụm cửa sẽ dùng thật: cánh, khuôn, gioăng, bản lề, khoá, tay co, ô kính và cả lớp hoàn thiện bề mặt. Mẫu là hàng mới sản xuất, chưa qua sử dụng.
Kích thước mẫu lấy theo kích thước thực; cửa lớn hơn miệng lò *(thường khoảng 3 × 3 m)* thì thử ở kích thước lớn nhất có thể. Chủ mẫu phải khai báo chỉ tiêu kỹ thuật và trị số khe hở thiết kế kèm dung sai để phòng thử nghiệm đối chiếu trước khi đốt.
3.2. Lắp mẫu vào kết cấu gá đỡ
Mẫu được lắp vào một kết cấu gá đỡ tương tự tường sẽ lắp ngoài công trình. Lắp mẫu càng sát thực tế thì kết quả càng có ý nghĩa cho công trình về sau.
3.3. Kiểm tra trước khi đốt
Phòng thử nghiệm kiểm tra độ rơ của các liên kết, đo khe hở giữa cánh và khuôn, đo lực của cơ cấu đóng mở nếu nó tham gia vào khả năng chịu lửa, và xác nhận cửa ở trạng thái đóng kín trước khi thử.
3.4. Đốt thử
Mặt tiếp lửa của mẫu quay vào lò. Nhiệt độ trong lò được nâng theo đường cong nhiệt độ – thời gian chuẩn của TCVN 9311-1:2012, áp suất trong lò được kiểm soát. Ở mặt không tiếp lửa, các đầu đo nhiệt ghi liên tục; người thử quan sát khe hở, vết nứt, ngọn lửa và độ biến dạng của cánh.
3.5. Xác định thời điểm mất E và I, rồi phân loại
| Tiêu chí | Đo cái gì | Mẫu bị coi là mất tiêu chí khi |
|---|---|---|
| E — tính toàn vẹn | Lửa và khí nóng có lọt sang mặt không tiếp lửa không | Có lửa cháy duy trì quá 10 giây ở mặt không tiếp lửa · đệm bông đặt sát mặt mẫu bắt cháy · cữ đo 6 mm lọt qua và trượt được 150 mm · cữ đo 25 mm lọt qua · mẫu sập |
| I — tính cách nhiệt | Nhiệt độ mặt không tiếp lửa | Nhiệt độ trung bình tăng hơn 140 K so với ban đầu, hoặc một điểm bất kỳ tăng hơn 180 K |
Thời gian mẫu giữ được cả E và I được xếp vào cấp gần nhất bên dưới trong thang phân cấp *(EI15, EI30, EI45, EI60, EI90, EI120…)*. Mẫu giữ được lâu hơn 60 phút nhưng chưa tới 90 phút vẫn là EI60 — cấp phân loại khác với thời gian đo được.
Cuối cùng, phòng thử nghiệm lập báo cáo: mô tả mẫu *(khổ, cấu tạo, mã phụ kiện)*, diễn biến thử, kết quả, cấp phân loại và phạm vi áp dụng trực tiếp — tức là cửa sản xuất ra được nhỏ hơn hay lớn hơn mẫu bao nhiêu mà vẫn dùng chung kết quả.
🔴 EI60 không có nghĩa cửa chịu được 60 phút ở mọi đám cháy thật. Đó là kết quả trong điều kiện thử nghiệm chuẩn hoá, với mẫu lắp đúng khuôn, đúng phụ kiện. Đám cháy thật còn phụ thuộc tường bao, cách lắp và tình trạng cửa lúc đó.
4. Bốn điều kiểm định không làm
Nhiều bài viết mô tả “kiểm định” như một chuỗi kiểm tra tại công trình. Thực ra phép thử dừng ở mẫu, nên có bốn điều người mua hay hiểu nhầm:
- Không đốt cửa tại công trình. Ở công trình chỉ đối chiếu cửa đã lắp với mẫu đã thử về cấu tạo, phụ kiện, khổ và khả năng tự đóng.
- Không cấp cho thương hiệu. Một hãng có mẫu EI60 đã thử không có nghĩa mọi cửa của hãng đó là EI60.
- Không bao các biến thể tuỳ ý. Đổi khoá, bỏ tay co, khoét thêm ô kính hay phóng khổ vượt phạm vi là cụm cửa đã khác mẫu đã thử.
- Không thay được hồ sơ thiết kế. Kết quả thử cho biết mẫu đạt cấp nào; cửa đặt ở đâu cần cấp nào là việc của hồ sơ thiết kế PCCC.
5. Áp dụng cho công trình nào
Yêu cầu về cửa ngăn cháy áp dụng theo loại và quy mô công trình; hồ sơ thiết kế PCCC của công trình sẽ nêu cụ thể vị trí nào cần cửa ngăn cháy và cấp bao nhiêu. QCVN 06:2022/BXD phân cửa ngăn cháy theo giới hạn chịu lửa, các loại hay gặp là EI60, EI30 và EI15.
Muốn hiểu khác biệt giữa các cấp trước khi đọc hồ sơ thiết kế, có thể xem bài cửa gỗ chống cháy 30, 60, 90, 120 phút khác nhau thế nào.
6. Một bộ hồ sơ thử nghiệm thật trông như thế nào
Lấy ví dụ dòng cửa gỗ ngăn cháy EI60 (PC60) của Phú Châu Door. Hai mẫu được thử tại Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng KHKT PCCC — Trường Đại học PCCC (Bộ Công an) theo TCVN 9383:2012, phân loại theo TCVN 9311-1:2012. Chủ mẫu ghi trên hồ sơ là Công ty CP Xây dựng và Phát triển PC33 — pháp nhân sản xuất, cùng chủ sở hữu với Công ty TNHH Phú Châu.
| Mẫu | Công bố kết quả thử nghiệm | Biên bản đánh giá | Khổ mẫu đã thử | Cấp |
|---|---|---|---|---|
| PC60-01 — 1 cánh | 0184-2024/TNCL-TT2 — 02/12/2024 | 489/BBĐG-TT2 — 02/12/2024 | 1100 × 2200 mm | EI60 |
| PC60-02 — 2 cánh | 0064-2024/TNCL-TT2 — 12/09/2024 | 418/BBĐG-TT2 — 13/09/2024 | 1400 × 2200 mm | EI60 |
Những gì hồ sơ ghi lại về mẫu — cũng là thứ cần đối chiếu với cửa giao tới:
- Cấu tạo cánh: dày 51 ±1 mm, xương gỗ ghép 25 mm, tấm MGO 10 ±1 mm mỗi mặt, lõi bông khoáng Rockwool 60 kg/m³, khối lượng cánh 28,5 kg/m².
- Gioăng: gioăng 20 × 4 mm gắn trên khuôn.
- Phụ kiện: ghi rõ mã bản lề, khoá, chốt âm và tay co của từng mẫu.
- Điều kiện thử: mẫu có ô kính, thử trong điều kiện không chịu tải.
- Phạm vi áp dụng trực tiếp: giảm kích thước tự do; tăng tối đa 15% chiều rộng, 15% chiều cao, 20% diện tích so với mẫu.
Các biến thể khác của dòng PC60 dùng chung hai hồ sơ này theo số cánh. Bản có nẹp nhôm hoặc 2 cánh lệch khác mẫu đã đốt ở chi tiết, nên khi đưa vào hồ sơ nghiệm thu có thể cần thêm văn bản xác nhận phạm vi của đơn vị thử nghiệm. Các cấp EI30, EI45, EI90 và EI120 *(EI120 làm theo đơn)* sản xuất theo cấp mà hồ sơ thiết kế yêu cầu; hai bộ hồ sơ trên chỉ áp cho dòng PC60.
7. Hồ sơ cần xin trước khi đặt cửa chống cháy
Đây là phần đáng làm nhất trước khi ký đơn. Anh chị xin nhà cung cấp bộ giấy tờ dưới đây và đối chiếu từng dòng:
| Hồ sơ | Đối chiếu gì | Hỏi thêm khi |
|---|---|---|
| Công bố kết quả thử nghiệm và biên bản đánh giá của đúng mẫu | Số hiệu, ngày, đơn vị thử, tiêu chuẩn thử, cấp phân loại | Số hiệu không có ngày, hoặc không ghi đơn vị thử |
| Tên chủ mẫu trên hồ sơ | Khớp với đơn vị sản xuất hoặc có văn bản thể hiện quan hệ | Chủ mẫu là một công ty không liên quan tới bên bán |
| Mô tả mẫu *(khổ, cấu tạo, mã phụ kiện)* | Khớp với cửa được chào bán | Phụ kiện chào bán khác mã, cửa có thêm ô kính hoặc khổ vượt phạm vi |
| Bản vẽ, thông số model sẽ giao | Độ dày cánh, khuôn, gioăng đúng như mẫu | Bản vẽ không ghi cấu tạo lõi |
| Hướng dẫn lắp đặt của model | Khe hở, vật liệu chèn khuôn, phụ kiện theo nhà sản xuất | Đơn vị lắp nói “lắp như cửa thường” |
Khi có nghi ngờ, liên hệ trực tiếp đơn vị thử nghiệm ghi trên hồ sơ để xác nhận số hiệu, thay vì dựa vào bản chụp.
Cấp độ chịu lửa yêu cầu cho từng vị trí cửa do hồ sơ thiết kế PCCC của công trình quy định. Hãy đối chiếu với đơn vị tư vấn PCCC hoặc cơ quan thẩm duyệt trước khi đặt hàng.
Nếu công trình đang cần cửa gỗ ngăn cháy, anh chị có thể xem mẫu cửa gỗ chống cháy theo từng cấp EI rồi nhắn Zalo hoặc gọi 0812.533.999 kèm bản vẽ vị trí cửa; Phú Châu Door gửi lại bản sao hồ sơ thử nghiệm của đúng model phù hợp.
