MDF chống cháy là gì? Hiểu đúng để không nhầm với cửa chống cháy

MDF chống cháy là ván sợi gỗ mật độ trung bình được trộn hoặc tẩm chất chậm cháy, nên khó bắt lửa và lan lửa chậm hơn MDF thường — nhưng vẫn cháy được. Tấm ván này không tự tạo ra cấp chịu lửa EI cho một bộ cửa.

Nhiều người gọi tắt “cửa MDF chống cháy” như thể cứ dùng ván MDF chống cháy là có cửa ngăn cháy. Hai thứ đó khác nhau ở gốc: ván MDF chống cháy được đánh giá ở mức vật liệu (khó bắt lửa đến đâu, sinh khói thế nào), còn cửa chống cháy được đánh giá ở mức cả bộ cửa (giữ được lửa và nhiệt bao nhiêu phút). Hiểu đúng chỗ này giúp anh chị đọc báo giá, đọc hồ sơ và hỏi nhà cung cấp đúng câu.

MDF chống cháy là gì

MDF (Medium Density Fiberboard) là ván ép từ sợi gỗ trộn keo, ép nóng thành tấm có mặt phẳng mịn. MDF chống cháy — tên trong tiêu chuẩn Việt Nam là *ván MDF chậm cháy* — là loại MDF được bổ sung hoá chất chậm cháy, hoặc trộn vào sợi gỗ và keo trước khi ép, hoặc tẩm sâu sau khi ép.

Việt Nam có tiêu chuẩn quốc gia riêng cho loại ván này: TCVN 11350:2016 *Ván MDF chậm cháy*, quy định yêu cầu chất lượng và phương pháp đánh giá ván. Khi mua ván cho hạng mục có yêu cầu PCCC, đây là tên tiêu chuẩn nên thấy trên phiếu kết quả thử của nhà cung cấp ván.

Trên thị trường, nhiều nhà sản xuất nhuộm lõi MDF chống cháy màu đỏ hoặc hồng để phân biệt với MDF thường (lõi nâu vàng) và MDF chống ẩm (lõi xanh). Màu lõi chỉ là quy ước nhận diện của nhà sản xuất ván, không phải bằng chứng ván đạt cấp nào — bằng chứng là phiếu kết quả thử của đúng lô ván đó.

Cấu tạo — thêm gì vào so với MDF thường

Phần sợi gỗ vẫn là vật liệu hữu cơ. Chất chậm cháy chỉ thay đổi cách ván phản ứng khi gặp lửa, không biến gỗ thành vật liệu vô cơ.

Cơ chế chậm cháy — ván làm việc thế nào khi gặp lửa

Lớp than hoá trên mặt ván MDF chống cháy làm chậm quá trình bắt lửa và lan lửa

Khi bề mặt ván nóng lên, chất chậm cháy phân huỷ và thúc ván tạo một lớp than hoá trên mặt. Lớp than này dẫn nhiệt kém, che phần sợi gỗ bên dưới khỏi ngọn lửa và làm giảm lượng khí cháy thoát ra. Kết quả là ván khó bắt lửa hơn, ngọn lửa lan trên mặt ván chậm hơn so với MDF thường cùng độ dày.

Lửa kéo dài thì lớp than bị phá dần và phần gỗ bên trong vẫn cháy. Mức sinh khói cũng phụ thuộc loại phụ gia — muốn biết thì xem kết quả thử của chính loại ván đó, không suy ra chung cho mọi MDF chống cháy.

Đặc tính khi dùng thật

• Gia công: cắt, phay, dán cạnh như MDF thường; bề mặt vẫn phẳng mịn để phủ Melamine, Laminate hoặc Veneer.
• Chịu ẩm: không tự động tốt hơn MDF thường. Một số loại chất chậm cháy dạng muối có xu hướng hút ẩm, nên ở nơi ẩm cần hỏi nhà cung cấp ván loại đó có kèm tính chống ẩm hay không, và dán kín mép cắt.
• Bề mặt phủ: lớp Melamine, Laminate hay Veneer quyết định thẩm mỹ và chống xước, không mang cấp chịu lửa. Ván MDF chống cháy phủ Laminate thường vẫn là một tấm ván có lớp mặt dễ bắt lửa hơn lõi.
• Khối lượng: phụ gia làm tấm ván nặng hơn một chút so với MDF thường cùng quy cách.

Vách và trần nội thất là chỗ ván MDF chống cháy góp phần hạn chế cháy lan trên bề mặt hoàn thiện

Ưu điểm

• Giảm nguy cơ bề mặt hoàn thiện thành đường dẫn lửa. Vách ốp, trần, tủ liền tường làm bằng ván khó bắt lửa thì ngọn lửa lan trên mặt chậm hơn — góp phần kéo dài thời gian thoát nạn ở hành lang, sảnh, phòng đông người.
• Giữ được ưu điểm của MDF: mặt phẳng, dễ phay rãnh, dễ phủ bề mặt, dễ làm theo thiết kế nội thất.
• Có tiêu chuẩn sản phẩm riêng (TCVN 11350:2016), nên có căn cứ để yêu cầu phiếu thử khi lập hồ sơ vật liệu.

Nhược điểm — phải biết trước khi chọn

• Vẫn cháy. “Chậm cháy” là làm chậm, không phải không bắt lửa. Ở đám cháy kéo dài, ván cháy như gỗ.
• Không tự tạo ra cấp EI cho cửa hay vách. Giới hạn chịu lửa (EI30, EI60…) là kết quả thử của cả cấu kiện — với cửa là cánh, khuôn, gioăng, bản lề, khoá và tay co — theo TCVN 9383:2012. Một tấm MDF chống cháy dày đến đâu cũng không thay được phép thử đó.
• Giá cao hơn MDF thường cùng độ dày, vì thêm phụ gia và quy trình kiểm soát.
• Khó kiểm bằng mắt. Lõi đỏ có thể chỉ là nhuộm màu. Không có phiếu thử thì không biết ván đạt mức nào.
• Nguồn hàng hẹp hơn MDF thường và MDF chống ẩm; quy cách độ dày, khổ tấm và bề mặt phủ có sẵn ít lựa chọn hơn.

So với vật liệu liền kề trong cửa và vách chống cháy

Người ta hay đặt MDF chống cháy cạnh tấm MGO và bông khoáng vì cả ba đều xuất hiện trong cửa gỗ chống cháy. Vai trò của chúng không giống nhau:

Cửa gỗ chống cháy ghép các vai trò đó lại với nhau. Ở dòng cửa gỗ chống cháy Phú Châu Door, cánh cửa đi từ ngoài vào là MDF chống ẩm 3 mm → tấm MGO → xương gỗ ghép thanh 25 mm, giữa các ô xương chèn bông khoáng Rockwool 60 kg/m³ → tấm MGO → MDF chống ẩm 3 mm. Lớp MGO dày 5 mm mỗi mặt ở cấp EI30, EI45 (cánh 41 mm) và 10 mm mỗi mặt ở cấp EI60 (cánh 51 mm). Lớp MDF ở đây làm nền phẳng cho bề mặt phủ; phần ngăn lửa và cách nhiệt do MGO, bông khoáng, khuôn, gioăng chống cháy và tay co thuỷ lực cùng đảm nhận. Chi tiết từng lớp có ở bài cấu tạo cửa gỗ chống cháy.

Cấp EI vì vậy gắn với mẫu cửa đã thử, không gắn với tên vật liệu. Mẫu PC60-01 (1 cánh) có công bố kết quả thử nghiệm 0184-2024/TNCL-TT2 và biên bản đánh giá 489/BBĐG-TT2 ngày 02/12/2024; mẫu PC60-02 (2 cánh) có công bố 0064-2024/TNCL-TT2 ngày 12/09/2024 và biên bản 418/BBĐG-TT2 ngày 13/09/2024 — do Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng KHKT PCCC, Trường Đại học PCCC thử theo TCVN 9383:2012, phân cấp EI60 trong điều kiện thử nghiệm chuẩn; chủ mẫu trên hồ sơ là Công ty CP Xây dựng và Phát triển PC33, pháp nhân sản xuất cùng chủ sở hữu với Công ty TNHH Phú Châu.

Nếu đang so cửa gỗ với cửa thép ở góc độ vật liệu, bài so sánh cửa gỗ chống cháy và cửa thép chống cháy đặt hai loại cạnh nhau theo cùng bộ tiêu chí. Muốn phân biệt MDF với HDF làm cốt cửa thường, xem bài cửa gỗ MDF và HDF.

Kiểm gì khi mua ván MDF chống cháy

Kiểm phiếu thử của đúng loại ván trước khi đưa MDF chống cháy vào hạng mục có yêu cầu PCCC

1. Phiếu kết quả thử của đúng mã ván, đúng độ dày — ghi tên phòng thử, tiêu chuẩn thử, ngày thử. Không nhận phiếu của “loại tương tự”.
2. Ván dùng cho hạng mục nào trong hồ sơ thiết kế. Yêu cầu về tính nguy hiểm cháy của vật liệu hoàn thiện ở từng khu vực công trình do hồ sơ thiết kế PCCC xác định, căn cứ QCVN 06:2022/BXD (cùng Sửa đổi 1:2023). Đối chiếu với đơn vị tư vấn PCCC hoặc cơ quan thẩm duyệt trước khi đặt hàng.
3. Có kèm chống ẩm không nếu lắp ở nơi ẩm.
4. Không dùng ván thay cho cửa đã thử nghiệm. Vị trí cần cửa ngăn cháy thì đặt cả bộ cửa có hồ sơ thử nghiệm chịu lửa, không tự ghép cánh từ ván chậm cháy.

Cần cửa ngăn cháy làm sẵn theo cấp EI thì xem các mẫu cửa gỗ chống cháy theo cấp và số cánh, hoặc đọc thêm về cửa gỗ chống cháy dùng ở những công trình nào.

Khi nào nên chọn MDF chống cháy